ถ้าคุณอาศัยอยู่ในที่โล่งกว้าง เช่นบ้านที่มีบริเวณนอกเมืองใหญ่, ในไร่ในฟาร์ม, หรือเดินทางใช้ชีวิตอยู่ในทุ่งโล่งดงทึบ และต้องการอาวุธไว้ป้องกันตัว คุณควรจะทำความรู้จักกับปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางไว้ครับ

เมื่อคนที่ไม่รู้จักปืนส่วนใหญ่ได้ยินคำว่า “ไรเฟิ้ล” ก็จะนึกถึงสิ่งชั่วร้าย ปืนที่เอาไว้ลองสังหาร หรือปืนที่เอาไว้ลักลอบล่าสัตว์ 

แต่ในความจริงแล้วคำว่า  “ไรเฟิ้ล” (Rifle) นั้นแปลว่าปืนที่มีเกลียวในลำกล้องเท่านั้นเอง อาจจะเป็นปืนที่ใช้กระสุนขนาดเล็กอย่าง .22 หรือขนาดใหญ่ๆก็เรียกไรเฟิ้ลเหมือนกัน

การทำเกลียวในลำกล้องนี้ทำให้ปืนยาวสามารถยิงได้ไกลและแม่นยำขึ้น มีผลแตกต่างจากปืนที่มีลำกล้องเกลี้ยงๆมาก จนมีการกล่าวว่าถ้าไม่มีปืนไรเฟิ้ล มนุษย์อาจจะไม่ได้ครองโลกแบบนี้

ถ้าคุณอยู่อาศัยหรือใช้ชีวิตบางเวลาอยู่ในบ้านที่มีบริเวณ, อยู่ในที่โล่งกว้าง ระยะที่เกิดภัยคุกคามอาจจะกว่าในเมืองมาก ในที่โล่งระยะที่ดูไม่ไกลนั้นอาจจะเกิน 50 เมตร 100 เมตร และระยะ 200-300 เมตรก็ดูเหมือนใกล้นิดเดียว

ปืนสั้นมีระยะหวังผลใช้งานอยู่ที่ 20-30 เมตรเท่านั้น ปืนลูกซองก็ไม่เกิน 40-50 เมตร ปืนยาว .22 ก็ไม่เกิน 100 เมตร ในขณะที่ภัยคุกคามที่เกิดขึ้นนอกเมืองนั้นอาจจะเกิดจากกลุ่มคนนอกกฎหมายซึ่งก็มักจะมีอาวุธผิดกฎหมายเช่นปืนยิงเร็วที่ใช้ในสงครามซึ่งมีระยะยิง 2-300 เมตร

ถ้าคุณไม่คิดว่าจะมีปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางไว้ในครอบครอง ก็ควรจะทำความรู้จักและฝึกยิงให้เป็นไว้ครับ เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่าในอนาคตจะเกิดอะไรขึ้น อาจจะมีจราจล, ภัยพิบัติที่ทำให้เราอาจจะจำเป็นต้องใช้ปืนชนิดนี้

คำว่าชนวนกลางนั้นก็อธิบายถึงกระสุนที่มี ชนวน หรือ แก๊ป (Primer) อยู่ที่ส่วนกลางของจานท้ายกระสุน ต่างจากกระสุนขนาด .22 ที่มีชนวนอยู่ที่ริมขอบกระสุน

ซ้ายกระสุนชนวนริม ขวากระสุนชนวนกลาง

กระสุนชนวนกลางเกือบทั้งหมดให้ความเร็วหัวกระสุนและแรงปะทะสูงกว่ากระสุน .22 ปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางนี้จึงมีระยะหวังผลไกลกว่ามาก ตั้งแต่ 100 เมตรไปจนถึง 800 เมตร แล้วแต่ชนิดและกระสุน และมีอำนาจหยุดยั้งสูงกว่าปืนขนาด .22 มาก

ปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางมีกลไกหลายแบบเช่น แบบลูกเลื่อน,​ แบบคานเหวี่ยง (ที่เห็นในหนังคาวบอย), แบบปั๊ม, แบบเซมิออโต้, แบบบรรจุเดี่ยว หรือ แบบลำกล้องแฝด

ปืนไรเฟิ้ลแฝดเป็นปืนขนาดใหญ่สำหรับล่าสัตว์มีราคาแพงมากๆ, ปืนบรรจุเดี่ยวมีตั้งแต่ถูกจนแพง, ปืนแบบปั๊มไม่ได้รับความนิยมมากนักและมีการผลิตออกมาน้อยมากในปัจจุบัน ส่วนปืนเซมิออโต้ชนวนกลางประชาชนธรรมดาอย่างเราๆไม่สามารถครอบครองได้ตามกฎหมายไทย ดังนั้นจึงมีปืนแบบลูกเลื่อนและคานเหวี่ยงที่เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับปืนป้องกันตัว

ปืนยาวคานเหวี่ยง (Lever Action) ส่วนใหญ่จะบรรจุกระสุนในหลอดใต้ลำกล้อง เมื่อต้องการจะยิง ผู้ยิงจะต้องบริหารกลไกโดคยผลักคานไปข้างหน้าเพื่อสลัดปลอกที่ยิงแล้วออกและง้างนกเมื่อดึงคารกลับเข้าที่กระสุนในใหม่ก็จะถูกป้อนเข้ารังเพลิงพร้อมยิง

ปืน Winchester 1894 คานเหวี่ยงที่มีมาตั้งแต่ยุคคาวบอย

ปืนยาวคานเหวี่ยงนั้นมีผลิตในขนาดกระสุนหลายขนาดหลากหลายตั้งแต่เล็กๆอย่าง .22 LR ไปจนถึงขนาดใหญ่ แต่ข้อจำกัดของแม็กกาซีนหลอดนี้ก็คือ ไม่สามารถใช้กับกระสุนไรเฟิ้ลที่เป็นหัวแหลม (กระสุนสมัยใหม่ ส่วนใหญ่จะเป็นหัวแหลมเพื่อให้ยิงได้ระยะไกล) เพราะแรงสะท้อนของปืนอาจจะทำให้หัวแหลมของกระสุนไปกระแทกแก๊ปที่จานท้ายของกระสุนนัดข้างหน้าจะเกิดระเบิดขึ้นได้ กระสุนขนาดต่างๆที่ใช้กับปืนคานเหวี่ยงนั้นมีใช้กันแพร่หลายมากในอเมริกา แต่ไม่มีจำหน่ายในบ้านเรา ดังนั้นปืนคานเหวี่ยงที่นิยมสั่งมาขายในประเทศไทยมักจะเป็นปืนที่ใช้กระสุนปืนสั้นลูกโม่เช่นขนาด .357 แม็กนั่ม หรือ .44 แม็กนั่ม

กระสุนขนาดต่างๆที่ใช้กับปืนไรเฟิ้ลคานเหวี่ยง จากซ้ายไปขวา .22LR, .357 Magnum, .44 Magnum, .30-30 Win

ปืนคานเหวี่ยงที่ใช้กระสุนปืนสั้นนี้มีข้อดีที่หากระสุนได้ง่ายราคาไม่แพง ตัวปืนมีขนาดกระทัดรัดคล่องตัว ระบบกลไกของคานเหวี่ยงก็สามารถยิงซ้ำได้เร็วโดยไม่ต้องลดปืนลงจากแนวเล็ง

ปืนคานเหวี่ยง Marlin M1895 มีขนาด .357 และ .44 ให้เลือก เป็นปืนที่กระทัดรัดคล่องตัวมาก

แต่ข้อด้อยของปืนยาวคานเหวี่ยงที่ใช้แม็กกาซีแบบหลอดก็คือความไม่สะดวกในการบรรจุและเลิกบรรจุ เพราะการบรรจุต้องใส่กระสุนที่ลิ้นด้านข้างหรือด้านล่าโครงปืนที่ละนัด และถ้าต้องการเลิกบรรจุก็ต้องโยกคานเหวี่ยงให้กระสุนเข้ารังเพลิงแล้วดีดออกทีละนัด 

การบรรจุกระสุนเข้าแม็กกาซีนหลอดของปืนคานเหวี่ยง

นอกจากนี้ด้วยลักษณะทางโครงสร้างของปืนคานเหวี่ยงทำให้มันมีข้อจำกัดในเรื่องความแม่นยำที่เป็นรองปืนยาวแบบลูกเลื่อน ปัญหานี้จากแนวยึดโครงปืนกับลำกล้องที่ไม่แน่นเท่าและระบบนกสับที่มีเวลาทำงานช้ากว่าเข็มแทงชนวนของปืนลูกเลื่อน และเมื่อประกอบกับกระสุนที่ออกแบบมาให้ใช้กับปืนสั้น ทำให้ปืนคานเหวี่ยงที่ใช้กระสุนปืนสั้นมีระยะยิงหวังผลอยู่ที่ประมาณ 100 เมตร ไม่เกิน 150 เมตร

อ่านเรื่องปืนคานเหวี่ยง Winchester ได้ที่หน้านี้

ปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางแบบลูกเลื่อนเป็นปืนยาวที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดทั่วโลกมากว่าร้อยปี และก็ยังเป็นปืนที่มีความแม่นยำที่สุดและไว้ใจได้ที่สุดแบบหนึ่ง มีมากมายหลายผู้ผลิตในประเทศต่างๆทั่วโลกและมีขนาดกระสุนให้เลือกนับร้อยๆชนิด

แต่ที่นิยมกันในบ้านเรามีเพียงสองขนาดคือ ขนาด .223 และขนาด .308 ซึ่งเป็นกระสุนที่เป็นที่นิยมสูงสุดทั่วโลกด้วย กระสุน 2 ขนาดนี้ในปัจจุบันมีโรงงานกระสุนในประเทศเราคือ Bullet Master ผลิตผลิตกระสุนออกมาจำหน่ายและหาซื้อได้ที่สนามยิงปืนแล้ว

ทางซ้าย กระสุนขนาด .223 ทางขวา กระสุนขนาด .308

ปืนไรเฟิ้ลลูกเลื่อนขนาด .223 และ .308  นี้มีระยะหวังผล 3-400 เมตรหรือไกลกว่านั้น ถ้าเป็นปืนและกระสุนที่มีคุณภาพดีและอยู่ในมือผู้ชำนาญ

ปืนไรเฟิ้ลลูกเลื่อนขนาด .223 และ .308 มีมากมายหลายแบบสำหรับการใช้งานที่แตกต่างไป บางส่วนเป็นปืนที่ออกแบบมาสำหรับพาดยิง ตัวปืนมีน้ำหนักมาก ใส่กับกล้องที่ทำกำลังขยายมากๆ ปืนเหล่านี้ออกแบบมาให้ยิงอยู่กับที่นิ่งๆ ยิงเป้าแข่งขันในระยะไกลมากๆ ซึ่งก็อาจจะไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ ของการป้องกันตัวนัก แต่ก็มีอีกไม่น้อยที่ออกแบบมาให้ใช้งานอเนกประสงค์ น้ำหนักไม่มากเกินไป และคล่องตัว เหมาะกับการใช้งานป้องกันตัว 

ในบรรดาปืนไรเฟิ้ลที่ออกแบบมาให้คล่องตัวเหมาะกับการป้องกันตัวมีน่าสนใจอยู่ 2-3 รุ่นครับ

กระบอกแรกคือ Mossberg MVP ขนาด .223 ที่มีขนาดกระทัดรัดมาก

กระบอกต่อมาคือ CZ 527 ขนาด .223

CZ 527 ขนาด.223 ที่คลาสสิคมากๆ

กระบอกโปรดของผู้เขียน Ruger Gunsite Scout ขนาด .308

Ruger Scout Rifle เป็นปืนที่ออกแบบมาให้ใช้งานได้คล่องตัว ไม่ใช่ปืนพาดยิง
อ่านเรื่องเต็มๆเกี่ยวกับ Ruger Scout Rifle ได้ที่หน้านี้ครับ

ปืนไรเฟิ้ลชนวนกลาง ไม่ใช่ปืนที่ทุกคนจะต้องมีไว้ คนส่วนใหญ่ที่ใช้ชีวิตอยู่ในเมืองอาจจะไม่มีความจำเป็นจะต้องใช้มันเลยตลอดชีวิต สำหรับคนที่อยู่อาศัยอยู่ในที่โล่งกว้าง ปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางอาจจะเป็นปืนที่ป้องกันตัวคุณได้ดีกว่าปืนอื่นๆ

แต่ไม่ว่าคุณจะใช้ชีวิตแบบไหน เราไม่สามารถวางใจได้ว่าในช่วงชีวิตนี้เราจะไม่มีความจำเป็นต้องใช้ปืนไรเฟิ้ลชนวนกลางเลย ทุกวันนี้โลกใบนี้ดูช่างไม่แน่นอนเสียเหลือเกิน อะไรก็เกิดขึ้นได้ 

อย่างน้อยก็ควรจะทำความรู้จักไรเฟิ้ลชนวนกลาง และฝึกยิงไว้บ้างครับ

ขอจบด้วยข้อแนะนำที่สำคัญอีก 3 ข้อถ้าคุณอยากมีปืนครับ

  1. ก่อนอื่นใด เรียนรู้กฎความปลอดภัยในการใช้อาวุธปืน หากไม่เข้าใจปฏิบัติไม่ถูกต้อง ปืนเป็นสิ่งอันตรายถึงชีวิต อ่านและทำความเข้าใจกฎความปลอดภัยในการใช้อาวุธปืนได้ที่นี่ครับ
  2. ไปเรียนยิงปืน ปรมาจารย์ Jeff Copper กล่าวไว้ว่า “การมีปืนไม่ได้ทำให้คุณพร้อมใช้อาวุธ เท่าๆกับที่การมีกีต้าไม่ได้ทำให้คุณเป็นนักดนตรี”

    ในเมืองไทยมีที่สอนยิงปืนมากมาย ดีบ้าง, ปานกลางบ้าง,​ ไม่ดีบ้าง ลองอ่านตรงนี้ว่ามีที่ไหนแนะนำบ้างนะครับ
  3. ไม่ควรทำอะไรหรือครอบครองอะไรที่ผิดกฎหมายอาวุธปืนอย่างเด็ดขาด อย่างที่กล่าวมาแล้ว กฎหมายปืนบ้านเราเป็นกฎหมายที่ให้สิทธิกับประชาชนมากแล้วเมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ ไม่จำเป็นเลยที่เราจะต้องไปดิ้นรนหาสิ่งที่อยู่นอกเหนือกฎหมาย และการทำผิดกฎหมายอาวุธปืนมีบทลงโทษหนักมาก ลองศึกษาหาความรู้ดูนะครับ ผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนี้ครับ