Home

เริ่มแล้วครับ... แผนการร้ายที่กะจะเปลี่ยน ThailandOutdoor.com ให้กลายเป็น ThailandStove-
collector.com ซะแล้ว ในเมื่อ Thaiandoutdoor มีท่านนักเขียนกิตติมศักดิ์อย่างพี่หมู "ยุทธดนัย" ที่เขียน
เรื่องปืนประจำกองทัพตั้งหลายเรื่อง หนูเลก็ไม่ยอมน้อยหน้าขอเสนอเรื่องเตาน้ำมันสนามประจำกองทัพ
บ้าง อิ อิ.. ส่วนแผนการในอนาคตก็กะว่าจะตามรอยเท้า พี่ต่อ-มาแชล์ต่อศักดิ์ - ผู้ถ่ายทอดตำนาน ไวย์แอท
เอิร์บ และสหาย ได้อย่างวางหนังสือไม่ลง (หนูเลขอสารภาพว่าเป็นแฟนคอลัมน์อีกคนหนึ่งครับ) หนูเลก็
จะติดตามไปค้นเรื่อง "คาวบอยกะเตาคู่ใจ" มาเขียน เผื่อจะดังเหมือนพี่เค้าบ้าง..

หนูเลต้องออกตัวก่อนว่า ไม่ได้มีความรู้เรื่องอุปกรณ์สนามประจำกายทหารราบ หรืออุปกรณ์ทหารช่วง
สงครามโลก ครับ เพียงแต่มีโอกาสได้เห็นนักสะสมเตาใน ต่างประเทศ เค้าสะสมกัน เลยพยายามรวบ
รวมข้อมูลมา เผื่อท่านผู้อ่านชาว ThailandOutdoor ที่มีใช้งานอยู่หรือสนใจจะซื้อหามาใช้ หรือมีอยู่ที่บ้าน
และสนใจจะบริจาคให้บุรุษน้อยตาดำๆคนนี้มีไว้ครอบครองเพิ่มบ้างก็จะเป็นพระคุณยิ่งครับ โดยเตาทหาร
ที่จะกล่าวถึงในบทความนี้ ส่วนใหญ่เป็นเตาสนามที่ใช้ในระหว่างช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และจะขอกล่าว
ถึงเฉพาะเตาประจำกาย ไม่ใช่เตาทหารที่ใช้ในครัว

ข้อมูลและรูปของเตาที่รวบรวมมานั้น ได้มาจาก website ของนักสะสมเตาในต่างประเทศครับ โดยหาก
ต้องการจะเข้าไปค้นหาเพิ่ม ก็ลองเข้าไปดูตามรายชื่อ website อ้างอิงนะครับ

เตาสนามประจำกองทัพ

นอกเหนือจากผู้ชื่นชอบการท่องเที่ยวแบบแบกเป้แคมปิ้งแล้ว มีผู้ใช้อีกกลุ่มหนึ่งที่มีต้องการเตาสนามที่
มีขนาดกระทัดรัด ทนทาน ได้แก่หน่วยทหารนาวิกโยธินที่ต้องทำการยกพลขึ้นบก หรือทหารราบที่ออก
เดินลาดตระเวน หรือเคลื่อนพลไปนอนกลางดิน กินกลางทราย

เตาน้ำมันสนามประจำกองทัพเกือบทั้งหมด (ที่หนูเลมีข้อมูล) เป็นเตาน้ำมันเบนซินครับ สาเหตุน่าจะมา
จากเตาสนามสามารถใช้น้ำมันชนิดเดียวกับยานพาหนะ และหาได้ง่าย คุณสมบัติที่สำคัญอีกประการ
ของเตาทหารคือความแข็งแรง ทนทาน เตาสนามประจำกองทัพส่วนใหญ่จะอยู่ในกล่อง หรือ ภาชนะ
โลหะที่แข็งแรง โดยเจ้าภาชนะโลหะดังกล่าวก็มักจะออกแบบให้เป็นหม้อสนามเล็ก ไว้ต้มน้ำหรืออุ่นอาหาร
ได้ ส่วนปัจจัยในเรื่องน้ำหนักกลับไม่ยักจะเกี่ยงเท่าไร ยังไงยังไง ยุทธภัณฑ์อื่นๆก็หนักกว่าเจ้าเตาเยอะมาก

เตาทหารรัสเซีย

ผมไม่อยากใช้คำว่าลอกเลียนแบบ แต่เตาสนามอะไรที่แจ๋วๆ กองทัพรัสเซียจับมาผลิตใช้หมดครับ แถม
ไม่กลัวเรื่องละเมิดลิขสิทธิ์อีกต่างหาก (จะฟ้องกะใครล่ะ)  แต่สิ่งหนึ่งที่กองทัพรัสเซียไม่เคยทำคือการลอก
เลียนแบบ เตาสนามของกองทัพอเมริกันครับ อาจเป็นเพราะเตาค่ายมะกันไม่แจ๋วพอ หรือ เป็นเรื่องของ
ศักดิ์ศรีก้อสุดจะคาดเดา

เตา R1 ( พิมพ์ Optimus 8R)

เตาทหารรัสเซีย เป็นรุ่นลอกแบบ เตาสนามยี่ห้อ Optimus พิมพ์นิยม 8R มา เตารุ่นนี้หาได้ง่าย
ในเมืองไทย หากท่านผู้อ่านอยากชมของจริงก็ลองเดินดูตามร้านขายของเก่าหรือร้านขายของแคมปิ้งครับ
เจอแน่นอน

จริงๆแล้วเจ้าเตา Optimus 8R เนี่ยไม่ใช่ว่าจะมีเพียงกองทัพรัสเซียเพียงเจ้าเดียวที่เอาแบบไปผลิต แต่ว่า
กันว่าเตารัสเซียนี้เป็นงานลอกเลียนแบบที่มีคุณภาพดีสุด โดยจุดแตกต่างจากระหว่างเตารัสเซียกับเตา
Optimus 8Rต้นแบบคือ ถังน้ำมันเตารัสเซียจะเป็น stainless steel แต่ของ Optimus เป็นทองเหลือง แถม
เจ้าเตารัสเซียยังให้อุปกรณ์เสริมมากกว่าคือแถมกรวยเติมน้ำมันให้ด้วย ส่วนประแจถอดหัวเตาเพื่อไว้ถอด
ซ่อมเวลานมหนูตันนั้น เจ้าเตารัสเซียให้มาเป็นประแจเล็กๆแยกต่างหากในขณะที่เตา Optimus ได้ออก
แบบให้ก้านปรับแรงดันทำหน้าที่เป็นประแจถอดหัวเตาด้วย

การจุดเตาจะทำโดยใส่แอลกอฮอล์ (ในรัสเซียอาจใช้ Vodga จุด) ลงในจานอุ่น ถ้าไม่มีใช้น้ำมันเบนซินก็ได้ครับ

รายละเอียดเพิ่มเติมของเตา 8R นี้ตามไปอ่านได้ในเตาแคมปิ้ง ภาค1 นะครับ

เตา Humble-bee

เตาทหารรัสเซียตัวนี้ได้สมญานามว่า Humble-Bee (แมลงภู่) อันเนื่องมาจากเสียงหึ่ง หึ่ง ดังเวลาจุดเตาครับ
เหมือนเสียงแมลงภู่ ว่ากันว่าเตา Humble-bee นี้เป็นเตาฝาแฝดกับเตา Primus (แต่ก็ไม่มีใครยืนยันว่าเป็น
Primus รุ่นใดครับ แถมเตาต้นแบบได้เลิกผลิตไปนานมากแล้ว) จะว่าไปแล้วเจ้าเตา Humble-bee นี้นับ
เป็นหนึ่งในเตาที่มีการออกแบบได้ลงตัวมาก  โดยภาชนะที่ใส่เตาทำหน้าที่เป็นหม้อสนามพร้อมฝาปิด เรียก
ว่าทำต้มยำล้อมวงกินกันได้หลายคนเลยละครับ แต่เตาจะมีขนาดใหญ่กว่าเตา R1 เกือบ 2 เท่า จึงเหมาะ
จะเป็นเตาประจำหมู่เสียมากกว่า

จุดเด่นของเตานี้คือพลังไฟที่ร้อนแรง และอุปกรณ์เสริมครบ คือมาพร้อมกรวยเติมน้ำมัน ประแจขันหัวเตา
และอะไหล่หัวเตา-ลูกยาง ฯลฯ

เตา Juwel

ผมไม่มีข้อมูลอะไรเกี่ยวกับเตานี้เลยครับ ไปพบเห็นรูปจาก web นักสะสมเตาชาวญี่ปุ่น เมื่อดูจากรูปร่างแล้ว
มีความละม้ายคล้ายเตาสนามยี่ห้อ Juwel สัญชาติอินทรีย์เหล็ก มากที่สุด จึงสรุปว่าน่าจะเป็นการลอกเลียน
แบบเตา Juwel มา

จริงๆแล้วเตาน้ำมันสนามสัญชาติเยอรมันเนี่ยก้อมีดีอยู่หลายยี่ห้อเหมือนกันครับเช่นเตา Juwel, หรือเตา
ยี่ห้อ Enders น่าเสียดายที่ไม่ค่อยแพร่หลายในบ้านเราสักเท่าไรนัก

เตาทหารอเมริกัน

ถ้าถามถึงชื่อผลิตภัณฑ์แคมปิ้งค่ายมะกันแล้ว หลายท่านจะนึกถึงผลิตภัณฑ์ยี่ห้อ Coleman ก่อนเพื่อน
 และถ้าพูดถึง Coleman แล้ว หลายท่านก็มักจะนึกถึงกระติกน้ำแข็ง แต่ในความเป็นจริงแล้ว คุณ William
Coleman ได้เริ่มก่อตั้ง Coleman Lamp Company ในปี คศ. 1900 เพื่อผลิตและจำหน่ายตะเกียงเจ้าพายุ
ยี่ห้อ Coleman ส่งขายไปทั่วโลก หลังจากนั้นจึงเริ่มขยายมาผลิตเตาสนาม(เตาปิคนิค) จำหน่ายในปี
คศ. 1923

Coleman ได้เริ่มหันมาผลิตเตา-ตะเกียงทหารในช่วงปี 193x โดยกองทัพสหรัฐได้ขอให้ Coleman เป็นผู้
ออกแบบและผลิตเตา และตะเกียง สนามประจำกองทัพ โดยบริษัท Coleman ก็ได้ทำการออกแบบและ
ผลิตเตาสนามพกพาออกมามากมายหลายรุ่น แต่ที่ผมพอจะมีข้อมูลจะมีอยู่ 3 รุ่น นอกจาก coleman แล้ว
ทางกองทัพฯได้ให้บริษัทอื่นผลิตออกมาใช้งานเช่นกัน เตาทหารอเมริกันรุ่นดังๆมีดังนี้ครับ

เตา GI Pocket Stove

เตา Coleman รุ่น 530 หรือมีชื่อที่เรียกขานกันติดปากว่า "GI Pocket Stove" ถือเป็นเตาสนามที่สร้างชื่อ
ให้ผลิตภัณฑ์ Coleman ชื่อกระฉ่อนไปทั่วโลก โดยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้มีผลิตเจ้าเตา GI Stove
ออกมาให้ทหารอเมริกันพกติดกายไปประจำการหรือยกพลขึ้นบกที่ต่างๆทั่วโลกถึง 1,000,000 เตาทีเดียว
ครับ

เจ้าเตา GI Stove นี้ ถังน้ำมันเป็นเหล็กชุบนิเกิลมันเงาสวยงาม หัวเตาทำจากเหล็ก Stainless ภาชนะบรรจุ
เตาเป็นอลูมิเนียม ทำหน้าที่เป็นหม้อสนามไปในตัวเสร็จสรรพ ส่วนประแจที่มีไว้ถอดหัวเตาก็ออกแบบให้ทำ
หน้าที่เป็นที่ด้ามหม้อสนาม

"ภาพถ่ายทหารอเมริกันกำลังอุ่นอาหารจากเตา GI stoveจาก website ของ coleman"

เจ้า GI Stove นี้นอกจากจะออกแบบให้ทนทานแล้ว ทาง Coleman ยังคุยว่าเป็นเตามีประสิทธิภาพสูงสุด
เตาหนึ่งโดยน้ำมันเบนซิน 1 ถ้วยสามารถจุดเตาอุ่นอาหารได้นานถึง 2 ชั่วโมง

ปัจจุบันเตา GI Pocket Stove ได้กลายเป็นของแพงไปแล้วเนื่องจากเป็นพิมพ์นิยมของนักสะสมยุทธภัณฑ์
สงครามโลกครั้งที่ 2 และนักสะสมเตาสนามทั่วโลก

เตา Coleman Model 520

เพื่อป้องกันการผูกขาดในการผลิตและจำหน่ายสินค้า รัฐบาลสหรัฐฯจึงได้กำหนดให้มีผู้ผลิตรายที่ 2-3
โดยเตาในรูปเป็นยี่ห้อ American Gas Machine (AGM) ผลิตตามแบบเตาทหารรุ่น Coleman Model520
ผลิตในปี 1945

ผมมีข้อมูลของเตารุ่นนี้น้อยมากครับ เท่าที่ทราบคือการระบบจะเหมือนกับเตา GI Pocket Stove เพียงแต่
ถังน้ำมันเป็นเหล็ก พ่นสีเขียวทหาร และสามารถกางขาออกมาได้ และภาชนะบรรจุเตาจะเป็นอลูมิเนียม
ซึ่งสามารถใช้เป็นหม้อสนามได้ด้วย

เตา  M-1942

เตา M-1942 ซึ่งผลิตโดย Prentiss-Wabers ก็เป็นเตาสนามอีกรุ่นหนึ่งที่ใช้ประจำกายทหารอเมริกันสมัย
สงครามโลกครั้งที่ 2 โดยถ้าเปรียบเทียบขนาด น้ำหนัก และวัสดุที่ผลิตเตาแล้ว เจ้าเตา M-1942 นี้จะมี
ขนาดเล็ก และเบากว่า เตา GI stove มาก โดยขาเตาและขารองหม้อก็สามารถพับเก็บได้ทำให้เตามีขนาด
เล็กเหมะกับการพกพามากครับ

เตา M-1950

ชื่อเป็นทางการ ตามคู่มือเตาพิมพ์โดยกองทัพสหรัฐฯของเจ้าเตา M-1950 นี้ก็คือ "Stove, Cooking,
Gasoline, M-1950 One-burner" ชื่อยาวดีจัง... เตา m-1950 เป็นเตาสนามรุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
โดยเริ่มเข้าประจำการตั้งแต่ปี 1950 เตานี้ถูกเรียกว่าเป็น เตาทหารอเมริกันรุ่นสงครามเกาหลี ก็ได้ครับ
 ดังนั้นผมว่าหลายท่านที่เข้าร่วมในสงครามเกาหลี คงเคยเห็น/ใช้เตานี้มาแล้ว และน่าจะพอมีเหลืออยู่
ในมือนักสะสมเตาในเมืองไทยบ้างครับ

 เตานี้มีผู้ผลิตเตานี้ส่งให้กองทัพสหรัฐฯ หลายราย โดยเจ้าใหญ่ที่ผลิตเตานี้คือ บ. Rogers (รุ่น Rogers
M-1950) และนอกเหนือจาก บ.Rogers แล้วก็จะมี Coleman เจ้าเก่า (รุ่น Coleman No.536) , SMP,
Aladdin และ AGM

เตาตัวนี้รุ่นแรกที่ออกมาไม่มี case อลูมิเนียมใส่ แต่รุ่นหลังจะมีกระป๋องอลูมิเนียมบรรจุ โดยตัวกระป๋อง
จะทำหน้าที่เป็นหม้อต้มน้ำเตามาพร้อมอะไหล่ติดอยู่ข้างเตา

เตาทหารอังกฤษ

เตาทหารอังกฤษตัวนี้ถูกเข้าประจำการในช่วงระหว่าง และหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยทางกองทัพอังกฤษ
ได้มอบให้หลายบริษัท ผลิตให้ครับ  ผมพยายามค้นแต่ก็หารายละเอียดในเรื่องของ ขนาดและน้ำหนัก หรือ
รายชื่อบริษัทผู้ผลิตไม่ได้เลยครับ ได้แต่รูปมา เลยเอามาลงให้ชมกัน

เตากองทัพจีน

ผมเคยเห็นเตารุ่นนี้วางขายอยู่ที่ร้านขายอุปกรณ์ทหาร และอุปกรณ์แคมปิ้งที่คลองถมครับ ฝีมือการผลิตค่อน
ข้างหยาบ เมื่อเทียบกับเตาทหารรัสเซีย / อเมริกัน แถมไม่น่าจะทนทานเท่า ไม่มีข้อมูลเหมือนกันครับ

ก็หมดพุงแล้วครับสำหรับข้อมูลในเรื่องเตาทหารที่หนูเลค้นมา หากท่านใดมีข้อมูลเพิ่มเติมก็โปรดแนะนำเข้า
มานะครับ

หนูเล   ตค. 45

Website อ้างอิง

Gas Pressure Lanterns, Lamps, Stoves, and Irons.
http://terrence.marsh.faculty.noctrl.edu/lantern/index.htm
classic camp stoves
http://www.spiritburner.com
Stove Collector
http://stovecollector.tripod.com/index.htm
"Super Shioshio" Japanese Stove Collector
http://www.asahi-net.or.jp/~we2a-sod/stove/stoveie.htm

คุยกันเรื่องเตาได้ที่ รอบกองไฟ message board ครับ

คุยกันรอบกองไฟ

เซ็นสมุดเยี่ยม

สมัครสมาชิก Thailand Outdoor ฟรี