Home

เงา

ในช่วงสองสามปีมานี้ ผมมักจะบ่นกับเพื่อนๆว่ามีบางอย่างไม่ถูกต้องในชีวิต ผมรู้ว่าต้องทำอะไรซักอย่างเพื่อที่
จะเปลี่ยนแปลง ปัญหาก็คือผมยังไม่รู้แน่ว่ามันคืออะไร  แต่ผมก็ถูกเพื่อนๆต่อว่าทุกครั้งที่เอ่ยปาก พวกเขาต่างว่า
 ผมนับว่าโชคดีที่มีครอบครัวที่อบอุ่น มีการงานที่จัดว่ามั่นคง มีรายได้ในระดับที่เรียกได้ว่าไม่ขัดสน แถมยังมีส่วน
ต่างไว้ให้จับจ่ายซื้อของที่อยากจะได้ มีบ้าน มีรถ ฯ แล้วจะเรียกร้องเอาอะไรอีก

แต่ดูเหมือนจะไม่มีใครเข้าใจหรือแม้สังเกตเห็นว่าท่ามกลางสิ่งรายล้อม บางอย่างกำลังเลือนหายไป

ท่ามกลางสิ่งต่างๆที่ห้อมล้อม ผมเริ่มรู้สึกว่าในวันนี้ผู้คนรอบข้าง รู้จักผมแต่เพียงตำแหน่งงาน ยี่ห้อรถที่ผมขับ
เครื่องแต่งกายที่ผมใส่ กล้องที่ผมใช้ แต่พวกเขาอาจไม่เคยรู้จักตัวผมเลย

ซึ่งก็ไม่น่าแปลกใจ เพราะเมื่อผมหันมามองตัวเองผมก็ยังเริ่มรู้สึกว่า ผมก็ไม่รู้จักตัวเองเช่นกัน
มันสำคัญเพราะ ผมกำลังพบว่าสิ่งที่เลือนหายไปกลับเป็นตัวตนของผมเอง

ตัวตนของใครคนหนึ่งแท้จริงแล้วคือสิ่งที่"เขาทำ"จนทำให้เกิดสิ่งที่"เขาเป็น"  แต่ใช่หรือไม่ว่า ในปัจจุบันคุณค่า
ของคนในสายตาคนทั่วไปกลับถูกบดบังด้วยสิ่งที่"เขามี"เป็นเปลือกนอกจนผู้คนต่างละเลยเนื้อแท้

แต่ตัวเราเองเล่า ยอมรับได้หรือ ถ้าหากเราจะพบว่าวันหนึ่งคุณค่าของเราเหลือเพียงเปลือกนอก

......แต่ข้างในกลวง

1. ลุ่มน้ำเงา
แสงแดดยามเย็นที่ทอดตัวเรี่ยยอดไม้ขับให้แสงและเงาที่เกิดจากร่างแกร่งเกร็งของหนุ่มชาวกระเหรี่ยงดูเด่นอยู่
ที่หัวเรือ

ไม่เพียงแสงและเงาเท่านั้นที่ทำให้เขาน่าสนใจ หน้าที่"หัวเรือ" ของเขาเป็นสิ่งแปลกใหม่สำหรับผม ตลอดทางเขา
ต้องคอยใช้น้ำหนักตัวโถมไปด้านข้างเพื่อเอียงเรือไปตามการเลี้ยวของ"นายท้าย"

แม่น้ำเงานั้นค่อนข้างจะคดเคี้ยว และน้ำในยามนี้ตื้นเขินลงไปมาก ทำให้การเลี้ยวไปตามเกาะแก่งทำได้ค่อน
ข้างลำบาก บางครั้ง"หัวเรือ" ก็ถึงกับต้องคว้าถ่อขึ้นมาค้ำช่วย

"เขาว่าน้ำใสเหมือนกระจกเลยครับ ถึงได้ชื่อแม่น้ำเงาไงพี่" มิตรสหายคนหนึ่งส่งข่าว และมันก็คือประโยคที่ทำ
ให้เราระหกระเหินมาไกลถึงเพียงนี้

"เรา" ในที่นี้ก็ไม่ต่างไปจากปีที่ผ่านๆมา ผมกับพี่เต็มออกเดินทางจากเมืองมาปักหลักอยู่ที่อุทยานแม่เงาเป็น
วันที่สามแล้ว นอกจากเรื่องขลุกขลักนิดหน่อยในระหว่างการเดินทางแล้ว การเดินทางครั้งนี้นับว่าสะดวกสบาย
ที่ทำการของอุทยานแม่เงาตั้งอยู่ริมแม่น้ำในจุดที่มีทิวทัศน์งามไม่แพ้ที่ไหนที่เราเคยพบมา เราใช้เวลาของวันที่
ผ่านมากับการเดินป่าใกล้ๆ กลับมาเล่นน้ำในตอนเย็น กินน้ำพริกยอดอร่อยฝีมือแม่ครัวที่นี่ แล้วก็ผูกเปลนอนริมน้ำ

........ ดูเป็นวันพักผ่อนที่แสนจะลงตัว

เรือหางยาวที่เรานั่งอยู่เรียกได้ว่าเป็นเรือประจำทางที่วิ่งไปกลับจากบ้านแม่เงาเข้าไปจนถึงบ้านอุ้มโล๊ะ

ตั้งแต่ฤดูฝนจนเข้าสู่ฤดูหนาว นอกจากเดินแล้ว  เรือเป็นอีกเพียงหนึ่งทางเลือกที่จะเข้าสู่หมู่บ้านทางด้านในของ
ลุ่มน้ำแม่เงาได้ นอกจากรับส่งผู้คนแล้ว "นายท้ายเรือ"ก็ยังรับฝากสินค้า(ส่วนใหญ่ก็คือหน่อไม้และถั่วดินลักษณะ
คล้ายถั่วลิสง)ออกไปขายข้างนอกในลักษณะเดียวกับนายฮ้อยกองควาย

เรือก็จะวิ่งรับส่งจนน้ำลดต่ำในช่วงมกราคม ซึ่งก็จะเป็นเวลาที่ทางราชการเข้ามาปรับไถทางให้ใช้ได้อีกครั้งไปจน
ถึงหน้าฝน สับเปลี่ยนหมุนเวียนกันไปเช่นนี้ตามฤดูกาล

ดูเหมือนจะเป็นเรื่องที่"จริง" กว่าคอลเล็คชั่นเสื้อผ้าตามฤดูกาลของคนในเมืองอย่างเทียบกันไม่ได้

แม่น้ำเงายามเย็น ช่างสวยงามยิ่งนัก สองข้างทางเป็นป่าที่ถึงแม้จะผ่านการทำไม้มาแล้วแต่ก็ยังคงความอุดม
สมบูรณ์อยู่ไม่น้อย เราผ่านหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ริมน้ำเป็นระยะ ซึ่งก็ล้วนแต่เป็นบ้านกระเหรี่ยงที่ปลูกอยู่อย่างสงบเสงี่ยม
ใต้ร่มเงาของป่าดง

น้ำแม่เงายามนี้ยังไม่ใสสมคำรำลือ หัวหน้าอุทยานเฉลยในข้อนี้ว่าน้ำยังขุ่นเพราะเรือวิ่ง ต่อเมื่อเรือวิ่งไม่ได้นั่นละ
น้ำจึงจะใสสมชื่อแม่เงา

เรื่องนี้ไม่ยากที่จะเข้าใจและยอมรับ แต่หากความขุ่นในใจของผมเล่าเกิดจากสิ่งใด

สองชั่วโมงเศษของการเดินทางด้วยเรือ เราก็มาถึงหมู่บ้านอุ้มโล๊ะ

"พ่อหลวงหลับ" ผมรับฟังคำตอบนั้นอย่างงงๆเมื่อถามหาพ่อหลวง(ผู้ใหญ่บ้าน)จันแดง เพราะตอนนั้นเป็นเวลาไม่
ถึงห้าโมงเย็น

"นอนบ้าน ผ.ร.ส. ก็ได้พี่" "หัวเรือ"ของเราชี้แนะพร้อมทั้งเดินนำทางไปเพราะรู้ว่าเราไม่รู้จักใครในหมู่บ้านนี้

"ผ.ร.ส. หลับอยู่" คำตอบที่ได้จากบ้านไม่ห่างไปนักทำให้เรางุนงงยิ่งขึ้น หรือที่นี่คือนิทรานครในตำนาน

ภรรยาของ ผ.ร.ส. (ซึ่งเราพึ่งจะรู้ว่าย่อมาจากผู้รักษาความสงบ) พยักหน้าเมื่อผมขออาศัยนอนสักคืน

ผ.ร.ส. เป็นชายกลางคนรูปร่างใหญ่แข็งแรง เขาหลับนอนกลิ้งอยู่กลางบ้าน หลังจากวางข้าวของแล้วเราจึงรีบ
ออกไปเดินเล่นในหมู่บ้าน ด้วยความที่ไม่อยากรบกวนคนที่กำลังหลับ

หมู่บ้านอุ้มโล๊ะ เป็นหมู่บ้านกระเหรี่ยงขนาดประมาณ 60หลังคาเรือน ที่ตั้งอยู่กลางป่าแม่เงา ชีวิตที่นี่ยังคงเป็น
อย่างที่มันเคยดำเนินมาตั้งแต่สมัยดังเดิม ชาวบ้านปลูกข้าว เลี้ยงสัตว์ หาของป่า จับปลาในแม่น้ำ เอาแค่พอกิน
ไปวันๆ เงินเป็นของหายากที่นี่เพราะพวกเขาไม่มีอะไรจะส่งขายได้มาก แต่ดูจะเป็นของที่ไม่จำเป็นนัก เพราะพวก
เขาพึ่งตนเองได้เกือบจะทุกอย่าง จะต้องซื้อหาก็เพียงเกลือเอาไว้ทำอาหาร และหยูกยาเวลาเจ็บป่วย ยังโชคดีอยู่
บ้างที่มีหมออนามัยอยู่ไม่ไกลออกไปมากนัก

เราตกเป็นเป้าสายตาตลอดทางที่เดินไป คงจะไม่มีคนแปลกหน้าเข้ามาที่นี่บ่อยนัก การสื่อสารค่อนข้างจะเป็น
ปัญหาเพราะชาวบ้านส่วนใหญ่ยังพูดพาษาไทยไม่ค่อยได้ ส่วนภาษากระเหรี่ยงของผมและพี่เต็มยิ่งแย่เข้าไป
ใหญ่เพราะรู้อยู่สองคำ ออมี่(กินข้าว) และตำพรือ(ขอบคุณ) แต่เราก็รู้สึกได้ถึงความเป็นมิตรผ่านรอยยิ้มที่เกลื่อน
กลาดทั่วหมู่บ้าน

เมื่อเรากลับมาที่บ้าน ผ.ร.ส. เจ้าของบ้านก็ลุกขึ้นมาตอนรับเราอย่างสะโลสะเหล เขาชื่อพะดิลา

จากคำบอกเล่าของพะดิลา เราจึงเข้าใจที่มาของนิทรานครแห่งลุ่มน้ำเงา เมื่อคืนที่ผ่านมามีงานแต่งงานของ
คนในหมู่บ้านและก็ตามธรรมเนียมของที่นี่ ทุกคนได้รับเชิญ วงเหล้าพึ่งจะเลิกราเมื่อตะวันสายโด่งนี่เอง

มิน่าเล่าพะดิลาถึงกับเบือนหน้าหนีเมื่อเราหยิบของฝากออกมาให้หนึ่งขวด

เมื่อเราเสร็จจากอาบน้ำแม่เงาตอนเหนือของหมู่บ้าน ก็เป็นเวลาเดียวกับที่ค่ำคืนเข้าปกคลุมหมู่บ้านไว้จนมืดมิด

"ข้าวมีเปอเลอะ กินตามสบายนะ แต่กับข้าวเราไม่มี" เรารู้สึกได้ถึงน้ำใจที่เปิดเผยจากคำพูดสั้นๆนั้น  แต่เราก็จุด
เตาหุงข้าวกันเองด้วยความที่ไม่อยากจะรบกวนเจ้าของบ้านผู้อารีย์มากไปกว่าที่ซุกหัวนอนในคืนนี้

ทั้งหมู่บ้านมืดและเงียบสงัด ที่นี่ไม่มีไฟฟ้าไม่มีดาราในทีวี แต่หากมีดาวเต็มท้องฟ้าในคืนเดือนมืด หากเพียง
บางครั้งที่เราได้มาสัมผัสก็รู้ได้ว่าเราห่างจากความรื่นรมย์จากธรรมชาติไปเพียงใด

ลูกๆของพะดิลาเขาไปนอนรวมกับเขาในห้องเพื่อแบ่งปันที่นอนและมุ้งข้างนอกนี้ให้เรา นับว่าเป็นน้ำใจกับคน
แปลกหน้าที่หาได้ยากยิ่งในยุคที่น้ำเปล่ายังต้องซื้อกิน

เสียงไก่ขันและเสียงจากครกกระเดื่องตำข้าวปลุกเราขึ้นมาตั้งแต่ยังไม่ตีห้า พี่เต็มหมดวันลาและจะต้องกลับ
วันนี้แล้ว เราเก็บข้าวของแล้วเข้าไปล่ำลา พะดิลากับครอบครัว ก่อนจะออกไปนั่งรอเรือที่น่าจะมารับตอนหกโมง
เช้า ในความรู้สึกของเราตอนนั้น การเดินทางของเราในทริปนี้กำลังจะจบลง

....... แต่เราหารู้ไม่ว่านี่เป็นเพียงการเริ่มต้น

คุยกันรอบกองไฟ

เซ็นสมุดเยี่ยม

สมัครสมาชิก Thailand Outdoor ฟรี