หากแบ่งตามแง่ของกายภาพ น่าจะแบ่งธนูออกได้เป็นสองประเภท คือ แบบที่อาศัยพลังงานซึ่งสะสมอยู่ใน Limb ส่งไปยัง
ลูกธนู ให้ลูกธนูวิ่งไปยังเป้าหมาย และอีกประเภทหนึ่งจะใช้พลังงานจากรอกทดแรงเป็นตัวส่งลูกธนู

ก่อนอื่นมารู้จักส่วนประกอบต่างๆของธนูทั้งสองแบบอีกทีก่อนครับ

สำหรับธนูที่อาศัยพลังงานซึ่งสะสมใน Limb เพื่อส่งให้ลูกธนูวิ่งไปยังเป้าหมายยังสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ
 คือ ธนูแบบดั้งเดิม (Traditional Archery) และธนูสมัยใหม่ (Modern Archery)

Traditional Archery เป็นธนูที่ยิงโดยใช้ทักษะของนักธนูมากที่สุด โดยไม่มีอุปกรณ์ช่วยในการยิงใดๆทั้งสิ้น ขณะที่
Modern Archery จะมีอุปกรณ์ที่ช่วยให้ยิงได้แม่นยำยิ่งขึ้น เช่น ศูนย์เล็ง, อุปกรณ์ถ่วงน้ำหนักเพื่อให้เกิดความสมดุล
(Stabilizer) รวมถึงอุปกรณ์ช่วยลดแรงสั่นสะเทือนต่างๆด้วย

การยิงธนูแบบ Traditional จากภาพยนตร์เรื่อง Lord of the Ring

สำหรับธนูพื้นเมืองต่างๆ เช่น ธนูเกาหลี, ญี่ปุ่น หรือพวกอินเดียนแดงก็จัดเป็น Traditional Archery อีกประเภทนะครับ

ธนูญี่ปุ่นอีก เป็นรูปวาดสวยดีครับ

ธนูแบบดั้งเดิม ยังแยกออกเป็นธนูแบบ Primitive ซึ่งเป็นคันธนูแบบที่ไม่ใช้เทคโนโลยีใดๆในการผลิตเลย ธนูประเภท
นี้เรียกว่า Selfbow แต่บางทีก็พบเรียกธนูประเภทนี้ว่า Stick & String โดยตัวคันธนูจะทำขึ้นจากไม้ทั้งท่อน ไม่มีส่วน
ประกอบที่เป็นลามิเนท หรือไฟเบอร์กลาสแต่อย่างใด สายธนูก็จะใช้เปลือกไม้ หรือเถาวัลย์ เท่านั้น ธนูแบบนี้ไม่ค่อยพบแล้ว
ในปัจจุบัน จะมีอยู่ก็เฉพาะแต่กลุ่มอนุรักษ์นิยมจริงๆเท่านั้น

ธนูแบบ Traditional อีกชนิดจะเป็นธนูที่ผลิตขึ้นด้วยวัสดุทันสมัย เช่นเดียวกับ Modern Archery ทุกประการ ไม่
จำเป็นจะต้องเป็นคันที่ทำด้วยไม้เท่านั้น แต่ยังคงออกแบบให้ยิงจากคันธนูเปล่าๆ ไม่มีอุปกรณ์ช่วยยิงแต่อย่างใด

ผลงานของธนูประเภท Selfbow นี่ไม่ใช่เล่นๆนะครับ

คันธนูแบบ Traditional จะต่างกับธนูแบบ Modern อีกจุด นอกเหนือจากการติดอุปกรณ์ช่วยให้การยิงแม่นยำขึ้นแล้ว
 ธนูแบบ Traditional จะต้องสามารถวางลูกธนูลงบนมือจับของคันธนู (Handle) ได้โดยตรง ไม่ต้องใช้ที่วางลูกธนู
(Arrow Rest) ทั้งนี้เพราะการยิงธนูแบบ Traditional จะใช้การยิงโดยสัญชาติญาณ (Instinctive Shooting) ซึ่งก็
คล้ายๆกับการยิงปืนโดยสัญชาติญาณนั่นแหละครับ คือ ไม่ดูศูนย์ แต่ใช้การชี้ปลายลูกธนูไปยังเป้าในลักษณะเดียวกับที่เรา
ชี้นิ้ว ดังนั้นตำแหน่งการวางลูกธนู จึงพยายามวางให้ใกล้เคียงกับนิ้วชี้ของมือที่ถือคันธนูมากที่สุดครับ

การวางลูกธนูลงบน Handle นั้นเรียกอีกอย่างว่า Shoot from Shelf ครับ

ทั้ง Traditional Bow และ Modern Bow ยังแบ่งออกเป็นอีก 2 แบบ คือ แบบที่ Limb เหยียดตรง (Straight
Limb) หรือที่เรียกว่าธนู Long Bow กับแบบที่ส่วนปลายของ Limb โค้งกลับ หรือที่เรียกว่า Recurve ซึ่งธนูแบบ
Recurve จะให้พลังงานสูงกว่าพวก Long Bow ในน้ำหนักแรงดึงเท่ากัน และการยิงจะนุ่มนวลกว่าด้วย แต่คันประเภท
 Long Bow ก็ยังเป็นที่นิยมใช้กันในหมู่นักธนูที่อนุรักษ์นิยมเช่นกัน............ ธนู Long Bow ยังมีให้เลือกหลาย
แบบ หลายรูปทรง ซึ่งผมไม่มีประสบการณ์กับธนูประเภทนี้มากนัก จึงยังไม่ขอกล่าวถึงธนูแบบนี้นะครับ

ธนู Long Bow และ Recurve ของ Bob Lee Archery ผมเคยบอกให้เพื่อนที่ไปอเมริกาหาซื้อให้ ปรากฎว่าหา
ตาม Archery Warehouse ก็แล้ว หาใน Pro Shop ก็แล้ว แต่หาเท่าไหร่ก็ไม่เจอ เลยโทรไปถามที่บริษัท ได้คำตอบ
ว่าสั่งวันนี้ต้องรออีก 8 เดือนจึงจะได้ของครับ

Modern Bow ยังแบ่งออกเป็นอีกสองแบบ คือ ธนูล่าสัตว์ (Hunting Bow) และธนูแข่งขัน (Competition Bow)
ซึ่งธนูล่าสัตว์จะมีคันธนูสั้นกว่า เพื่อไม่ให้เกะกะ และธนูแข่งขันจำเป็นจะต้องมีหน้าต่างคันที่ยาว เพื่อให้สามารถเล็งระยะ
ไกลได้ (ระยะที่ไกลที่สุดในการแข่งขัน คือ 90 เมตร) อุปกรณ์ที่ช่วยให้ยิงได้แม่นยำก็จะมีลักษณะคล้ายๆกัน แต่ธนูแบบ
Hunting จะเน้นที่กะทัดรัด ไม่เกะกะเป็นสำคัญ

สำหรับธนูแข่งขันนั้นจะเป็นธนูแบบ Recurve เท่านั้น และจะใช้เทคโนโลยีล่าสุดในการผลิต จึงเป็นธนูที่มีความแม่นยำ
สูงสุด และราคาแพงที่สุดด้วย

อุปกรณ์ที่ช่วยให้การยิงแม่นยำยิ่งขึ้น ของ Modern Bow ประกอบด้วย
- Arrow Rest (ที่พักลูกธนู) รวมถึง Plunger ซึ่งทำให้สามารถวางตำแหน่งของลูกธนูให้ได้ Center กับตำแหน่ง
สายธนู ช่วยให้การยิงไม่เกิดความผิดพลาดกินซ้าย/ขวา
- Clicker (ใช้เฉพาะในคันธนูแข่งขันเท่านั้น) เป็นตัวกำหนดให้ดึงลูกธนูเท่ากันทุกครั้ง
- Sight และ Sight Pin (ศูนย์เล็ง) สำหรับธนูแบบ Hunting จะนิยมใช้แบบที่มีก้านศูนย์ไม่ยาวนัก และมี Sight
Pin หลายๆอัน แต่ละอันตั้งไว้สำหรับระยะที่ต่างกัน ส่วนธนูแบบแข่งขัน จะใช้แบบที่มีก้านศูนย์ยาว ช่วยให้เล็งได้ละเอียด
ประณีตมากขึ้น (ก็เหมือนปืนสั้นกับปืนยาวนั่นแหละครับ) และจะต้องปรับแต่งได้อย่างละเอียด เรื่องของศูนย์เล็งนี่ถ้าจะ
พูดกันจริงๆล่ะก็ยาวพอๆกับพูดถึงคันธนูครับ การแข่งขันธนูแบบ Recurve ไม่อนุญาตให้ใช้กล้องขยาย (Scope) และ
ศูนย์หลัง หรือศูนย์รู (Peep Sight) ครับ
- Stabilizer (บางครั้งก็เรียกสั้นๆว่า Stab) เป็นก้านถ่วงน้ำหนัก ต่อยาวออกไปจาก Riser ของธนู เพื่อสมดุลกับแรง
ที่ดึงสายธนู จะทำให้สามารถถือธนูได้นิ่งขึ้น นักธนูบางคนนิยมติด Short Stabilizer เพิ่มเติมอีกด้วย สำหรับธนู
Hunting จะนิยมติด Stabilizer สั้นๆเท่านั้น
- V-Bar สำหรับถ่วงน้ำหนักคันให้เกิดสมดุลซ้ายและขวา โดยใช้ Short Stabilizer ถ่วงที่ปลายทั้งสองของ V-Bar
ธนู Hunting ไม่นิยมใช้ครับ

รูปธนูแข่งขันที่แต่งครบเครื่องแล้ว

เนื่องจากธนูประเภทที่ไม่มีรอกทดกำลังจะมีความยาวค่อนข้างมาก ตั้งแต่ 52 นิ้วไปจนถึง 70 นิ้ว ผู้ผลิตจึงออกแบบให้
สามารถถอดประกอบจากกันได้ ซึ่งมีทั้งแบบที่ถอดเป็นสองท่อน และสามท่อน ธนูแบบที่ถอดประกอบได้นี้เรียกว่า Take-
Down Bow ในขณะพวกที่ถอดประกอบไม่ได้เรียกว่า One Piece Bow (ไม่ยักกะเรียก Two Pieces แฮะ)

Take-Down Bow

สำหรับคันธนูแบบที่มีรอกทดแรง (Compound Bow) ผมได้เขียนไว้บ้างแล้ว ไว้มีเวลาเมื่อไหร่จะมาเขียนให้อ่าน
ง่ายๆอีกทีครับ

เอาเป็นว่าคงพอจะเป็นแนวทางให้คุณรู้จักธนูชนิดต่างๆแล้ว........... ลองถามใจดูครับว่าคุณชอบธนูแบบไหน ไว้มี
Meeting เมื่อไหร่คงได้เห็นครบทุกประเภท.......... แต่ในการฝึกหัดยังไงก็ต้องเริ่มต้นเหมือนกันครับ..........
แต่อย่างน้อยก็จะได้เตรียมตัวเลือกหาธนูในประเภทที่ตนเองชอบได้ถูกต้อง

คนนี้ฟอร์มยิงผิดทั้งหมด ห้ามลอกเลียนแบบ.......... แต่ฟอร์มของบอดี้สิ อืม.........

Thai Traditional Archery พระรามแผลงศร

เอ็ม
m_outdoorsman@thailandoutdoor.com